Hakisan Tanah: Ancaman Senyap terhadap Sungai
Hakisan tanah berlaku apabila lapisan atas tanah terhakis oleh air hujan, angin atau aktiviti manusia seperti pembalakan dan pertanian. Di Kedah, kawasan berbukit seperti Sik, Baling dan Yan sering mengalami hakisan teruk selepas hujan lebat. Tanah yang terhakis ini akhirnya mengalir ke sungai-sungai utama seperti Sungai Muda dan Sungai Kedah, membawa bersama lumpur dan bahan terampai yang mencemarkan air.
Kualiti Air Sungai Semakin Merosot
Apabila hakisan membawa sedimen ke dalam sungai, ia menyebabkan air menjadi keruh, menurunkan kadar oksigen terlarut dan menjejaskan ekosistem akuatik. Loji rawatan air menghadapi kesukaran menapis bahan pencemar ini, menyebabkan kos rawatan meningkat. Penduduk yang bergantung kepada air sungai juga mengalami gangguan bekalan air bersih, terutama selepas hujan lebat.
Punca Utama: Pembalakan dan Pertanian Tidak Terkawal
Aktiviti pembalakan tidak lestari dan pertanian lereng bukit tanpa sistem pengurusan tanah yang betul menjadi penyumbang utama hakisan. Apabila pokok ditebang, akar yang sepatutnya memegang tanah tidak lagi wujud, menjadikan struktur tanah longgar dan mudah hanyut ke sungai. Tanpa kawalan yang ketat, masalah ini akan terus berulang dan bertambah buruk.
Kesan Terhadap Komuniti dan Infrastruktur
Kesan hakisan tidak hanya terhad kepada alam sekitar tetapi juga kepada manusia. Hakisan yang kronik boleh merosakkan jambatan, jalan raya dan kawasan penempatan di tebing sungai. Kampung-kampung di pedalaman Kedah seperti Kupang dan Gulau pernah berdepan dengan banjir kilat berpunca daripada sungai yang cetek akibat mendapan sedimen.
Langkah Pemulihan dan Pencegahan
Beberapa langkah boleh diambil termasuk menanam semula pokok di kawasan terhakis, menguatkuasakan undang-undang pembalakan, dan mengadakan zon penampan berhampiran sungai. Pendidikan alam sekitar juga penting untuk meningkatkan kesedaran penduduk tentang pentingnya menjaga tanah dan air. Kerjasama antara kerajaan negeri, NGO dan komuniti setempat amat diperlukan untuk memulihkan sungai Kedah daripada ancaman hakisan.